Bezpłatne leki dla dzieci do 18. roku życia

Dla kogo?

Program bezpłatnych leków obejmuje wszystkie dzieci i młodzież do dnia ukończenia 18. roku życia, które są obywatelami Polski lub posiadają prawo do świadczeń opieki zdrowotnej w Polsce. Świadczenie przysługuje bez względu na dochód rodziny – nie obowiązują żadne kryteria dochodowe ani majątkowe.

Co obejmuje?

W ramach programu bezpłatnie wydawane są:

• leki refundowane znajdujące się w wykazie oznaczonym literą "DZ" (dzieci),
• środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego z wykazu,
• wyroby medyczne (np. paski do glukometrów, pieluchomajtki) z wykazu refundacyjnego dla osób do 18. r.ż.

Lista bezpłatnych leków jest aktualizowana co dwa miesiące przez Ministerstwo Zdrowia w obwieszczeniu refundacyjnym i obejmuje ponad 2700 pozycji (ok. 70% wszystkich leków refundowanych w aptece) – m.in. preparaty stosowane w astmie, cukrzycy, padaczce, mukowiscydozie, chorobach onkologicznych oraz wielu innych schorzeniach przewlekłych i ostrych.

Jak długo?

Uprawnienie obowiązuje do dnia ukończenia 18. roku życia. W dniu 18. urodzin dziecko traci prawo do bezpłatnych leków z listy "DZ" (chyba że spełnia kryteria innego programu, np. dla osób przewlekle chorych).

Kwota wsparcia

Leki, środki spożywcze i wyroby medyczne z wykazu "DZ" są wydawane całkowicie bezpłatnie – pacjent nie ponosi żadnej opłaty (ani ryczałtu, ani odpłatności 30%/50%).

Podstawa prawna

Program funkcjonuje na podstawie ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (art. 43a), w brzmieniu nadanym nowelizacją z dnia 13 lipca 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 1733), która weszła w życie 1 września 2023 r. — wówczas rozszerzono krąg uprawnionych o dzieci i młodzież do 18 r.ż.

Jak skorzystać z bezpłatnych leków dla dzieci do 18 r.ż.

Krok 1: Wizyta u lekarza

1. Udaj się z dzieckiem do lekarza (POZ, specjalisty, pediatry, dentysty), pielęgniarki POZ uprawnionej, felczera/starszego felczera lub farmaceuty (od 14 lutego 2025 r. obowiązują uproszczone zasady) mającego prawo wystawiania recept refundowanych.
2. Lekarz po zbadaniu dziecka wystawia e-receptę z odpowiednim kodem uprawnień "DZ".

Krok 2: Realizacja recepty w aptece

1. Udaj się do dowolnej apteki w Polsce.
2. Podaj farmaceucie kod e-recepty (4-cyfrowy) i numer PESEL dziecka lub okaż wydruk informacyjny / kod QR.
3. Farmaceuta zweryfikuje uprawnienia i wyda lek bezpłatnie, jeśli znajduje się on na aktualnej liście "DZ".

Dokumenty

• e-recepta z kodem uprawnienia "DZ" (lekarz wystawia automatycznie po weryfikacji wieku w systemie),
• PESEL dziecka – wystarczy do potwierdzenia tożsamości w aptece,
• nie jest wymagane żadne dodatkowe zaświadczenie ani wniosek.

Termin

• Wniosek o przyznanie świadczenia nie jest wymagany – uprawnienie przysługuje automatycznie wszystkim osobom do ukończenia 18. r.ż.
• E-recepta jest ważna 30 dni od daty wystawienia (lub 7 dni dla antybiotyków).

Gdzie sprawdzić listę bezpłatnych leków?

• Obwieszczenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu refundowanych leków – aktualizowane co 2 miesiące na stronie gov.pl/zdrowie,
• Internetowe Konto Pacjenta (IKP) – pacjent.gov.pl,
• bezpośrednio w aptece – farmaceuta zweryfikuje status leku w systemie.

Dodatkowe informacje

• Program nie wymaga ubezpieczenia rodzica w NFZ – dziecko do 18. r.ż. jest objęte powszechnym ubezpieczeniem zdrowotnym z mocy ustawy.
• W przypadku obcokrajowców dziecko musi posiadać uprawnienia do świadczeń opieki zdrowotnej w Polsce (np. zameldowanie, ubezpieczenie rodzica).