Zasiłek pogrzebowy

Zasiłek pogrzebowy to jednorazowe świadczenie 7 000 zł (od 1 stycznia 2026) z ZUS lub KRUS dla osoby, która pokryła koszty pogrzebu. Świadczenie ma częściowo zrekompensować wydatki związane z organizacją pochówku.

Komu przysługuje:

• Członek rodziny zmarłego (małżonek, dziecko, rodzice, rodzeństwo, dziadkowie, wnuki, teściowie).
• Osoba inna (przyjaciel, sąsiad, gmina, dom pomocy społecznej), która faktycznie pokryła koszty pogrzebu — w tym wypadku wypłata do wysokości udokumentowanych kosztów (nie więcej niż 7 000 zł).
• Warunek: zmarły musiał być ubezpieczony (pobierał emeryturę/rentę, był zatrudniony, na zasiłku z ZUS, członkiem rodziny ubezpieczonego).

Wysokość świadczenia:

• 7 000 zł (od 1 stycznia 2026) — kwota stała.
• Do 31 grudnia 2025 wynosiła 4 000 zł.
• Waloryzacja automatyczna 1 marca każdego roku, gdy inflacja w poprzednim roku przekraczała 5%.

Co warto wiedzieć:

• Jeśli pogrzeb pokryło kilka osób — kwota dzielona proporcjonalnie do faktycznych wydatków.
• Nie wymaga udowodnienia całkowitych kosztów (dla członka rodziny — wypłata pełnej kwoty).
• Wymaga udokumentowania kosztów (faktury) — gdy osoba spoza rodziny lub gdy zmarły nie miał ubezpieczenia.
• Świadczenie nie wlicza się do dochodu w innych programach (FA, 800+, zasiłki).
• Nie podlega opodatkowaniu.

Alternatywa dla osób bez prawa do zasiłku z ZUS:

• Zasiłek celowy z MOPS na pokrycie kosztów pogrzebu — szczególnie gdy zmarły nie był ubezpieczony i nie ma rodziny mogącej pokryć koszty.

Termin składania: 12 miesięcy od daty śmierci. Po tym terminie prawo wygasa.

1. Skompletuj dokumenty:
   • Wniosek Z-12 (formularz ZUS Wniosek o wypłatę zasiłku pogrzebowego).
   • Skrócony akt zgonu (z USC).
   • Faktury VAT / rachunki za koszty pogrzebu (zakład pogrzebowy, miejsce na cmentarzu, transport zwłok, ubranie, urna, msza święta) — wystawione na imię osoby ubiegającej się o zasiłek.
   • Dokument tożsamości osoby wnioskującej.
   • Dokumenty potwierdzające pokrewieństwo ze zmarłym (akt urodzenia, akt małżeństwa) — dla członka rodziny.
   • Oświadczenie o pokryciu kosztów pogrzebu (formularz w ZUS).
   • Dokument potwierdzający status ubezpieczonego zmarłego (decyzja ZUS o emeryturze/rencie, świadectwo pracy) — ZUS zwykle sprawdza samodzielnie.
   • Numer konta bankowego do przelewu.
2. Złóż wniosek w ZUS (lub KRUS dla rolników):
   • Online — PUE ZUS.
   • Osobiście — w dowolnej placówce ZUS (rekomendowane — można od razu wyjaśnić sprawę).
   • Listownie — do oddziału ZUS właściwego dla miejsca zamieszkania osoby wnioskującej.
3. Decyzja — w ciągu 30 dni.
4. Wypłata — przelew na konto, zwykle w kilka dni po decyzji (świadczenie traktowane priorytetowo).

Termin: w ciągu 12 miesięcy od daty śmierci. Po upływie 12 miesięcy prawo do zasiłku wygasa. Wyjątek: jeśli udokumentujesz, że nie mogłeś złożyć wniosku w terminie (np. spór sądowy o spadek, długotrwała choroba) — ZUS może przywrócić termin.

Pamiętaj:

• Faktury muszą być na Twoje nazwisko — jeśli zakład pogrzebowy wystawi fakturę na zmarłego (lub na inną osobę), będzie problem z rozliczeniem.
• Jeśli organizujesz pogrzeb wspólnie z kimś — ustalcie wcześniej, kto wystąpi o zasiłek (tylko jedna osoba może otrzymać pełną kwotę; alternatywnie podział kosztów i proporcjonalna wypłata).
• W razie problemów — kontakt z infolinią ZUS: 22 560 16 00 lub osobiście w placówce.

Alternatywa: jeśli zmarły nie był ubezpieczony i nie masz prawa do zasiłku z ZUS — wnioskuj o zasiłek celowy z MOPS (specjalny celowy, może być przyznany nawet przy przekroczeniu kryterium dochodowego).